28 Şubat 2021

Son dakika

İnternette Gelişmeler

Osteoporoza karşı tedbir alın

osteoporoz Osteoporoza karşı tedbir alın b70b8d3f 13022112 m2

50 YAŞINDAN SONRA HER 3 KADINDA 1 GÖRÜLÜYOR

Kemiklerde bulunan mineral yoğunluğunun azalması sonucunda kemiklerin zayıflaması ve kırılgan hale gelmesi olarak tanımlanan osteoporoz (kemik erimesi), 50 yaşından sonrasında her 3 hanımda bir görülüyor. Sadece beslenme, egzersiz ve sıhhatli yaşam alışkanlıkları ile osteoporozun negatif etkilerinden korunmak mümkün.

Biruni Üniversite Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Tuluhan Yunus Emre, osteoporoz ve osteoporoza karşı alınması ihtiyaç duyulan önlemlerle ilgili data verdi.

Osteoporoz (Kemik Erimesi) nedir?

Yaşam süresince kemikte yapılanma meydana gelir. Ortalama 30 yaşına kadar kemiğin tekrardan yapılmasına süreci devam eder. Otuz yaşlarında kemik yapısının ve hacminin en kuvvetli olduğu noktaya ulaşılır. Kırk yaş civarında, kemik hacmi yavaş yavaş azalmaya adım atar. Menopozdan sonrasında östrojen (kadınlık hormonu) seviyesindeki azalma sebebiyle hanımefendiler hızla kemik kaybederler ve kemik erimesi adım atar.  Sonraki 5-10 yıl, kemik yıkımı yapımından daha süratli olduğundan hanımefendiler kemik hacminin üçte birine yakınını kaybederler. Daha azca hacmi olan şu demek oluyor ki daha zayıf kemikler minik bir düşmede bile kırılabilir. Osteoporozun ilk emaresi düşme sonucu kırılmış bir kemik olabilir. Kırılmalar en oldukça kalçalarda, el bileklerinde ya da bel omurlarında meydana gelmektedir. Ek olarak bilhassa menopoz sonrası vücudun kemik kütlesinde şu demek oluyor ki tüm vücut kemik miktarında ciddi azalmalar olması sebebiyle osteoporozlu insanların vücutları küçülür, boyları kısalır. Ek olarak omurga kırıkları çoğunlukla boy kısalması ve omuzlarda yuvarlaklaşma ile sonuçlanır.

Hanımefendilerin osteoporoz olma riskleri erkeklere nazaran daha fazladır bundan dolayı hanımefendilerin kemikleri erkeklerinkinden yüzde 20 ila 30 daha azdır. Her iki cinsiyette yaş arttıkça kemik kaybı artar ve kalça kırığı riski artış gösterir.

Osteoporoz Risk Faktörleri Nedir?

Gençken haiz olunan kemik miktarı (kemik hacmi) ne kadar fazla ise yaşlılıkta osteoporoz hastası olma ihtimali o denli azdır. Osteoporoz hastalığı risk faktörleri şunlardır:

•           Süt ürünleri şeklinde kalsiyum zengini gıdalardan azca beslenmek

•           Erken menopoza girmek (45 yaşından ilkin)

•           İnce ya da minik vücut yapısı

•           El bileği, omurga ya da kalça kırığı hikayesi olması

•           Düşük testosteron seviyeleri

•           Sigara içmek

•           Fazla alkollü içecek tüketmek (günde 2 kadehten fazla)

•           Egzersiz yapmamak

•           Ailede osteoporoz bulunması

•           İltihaplı eklem hastalığı (romatizma)

İltihaplı romatizmal hastalığında  (romatoid artrit, ankilozan spondilit, lupus vb.) osteoporoz geliştirme riski dana fazladır. Bu romatizma tipleri kemik yitirilmesine yol açan iltihabi maddelerin yapımına niçin olur. Romatizmal hastalıklar daha oldukça hanımlarda görülür.

Osteoporoza Karşı Alınacak Önlemler

Kemik erimesinin önüne geçmenin yolları kuvvetli kemik yapımı ve yaşam boyu kemik kaybının önlenmesidir. Kemikler ne kadar güçlüyse kemik erimesi meydana gelme olasılığı o denli azdır. Ailede kemik erimesi var ise şu demek oluyor ki genetik olarak osteoporoza yakalanma riski var ise akıllı yaşam biçimi alternatifleriyle osteoporozun önüne geçilebilir ya da osteoporoz yavaşlatılabilir.

Kalsiyum Alımını Artırın

Kalsiyum alımı yalnız kemik yoğunluğunu değil, vücudun öteki işlevlerini de etkisinde bırakır. Kasları kasılması, kalbin çarpması ve kanın düzgüsel olarak pıhtılaşması için vücudunuz kanınızda belirli bir seviyede kalsiyum muhafaza etmelidir. Bu fonksiyonları devam ettirmek için kalsiyum alımı yetersiz olduğunda vücut kan seviyelerini düzgüsel tutmak için vücut, kemiklerden kalsiyumu çekerek kana verir. Kalsiyum ihtiyacı cinsiyete, yaşa ve osteoporoz riskine bağlıdır. Bir çok erişkin yiyecek ve/yada kalsiyum katkılarından 1000 ila 1500 mg günlük kalsiyuma gerekseme duyar. Bir çok insan rejimlerinden günlük ihtiyacın ortalama yarısını alır. Yeterince kalsiyum alımı bilhassa 30 yaşın altında bir bayan için önemlidir. Bundan dolayı kalsiyum bu yaşlarda kolaylıkla emilip kemiklerde depolanabilmektedir. Gençler,  hamileler ve emziren hanımefendiler günde 1500 mg kalsiyum alması gerekmektedir. Yaş ilerledikçe vücut kalsiyumu bağırsaklardan o denli kolay ve etkili emip kemiklere depolayamaz. Bunun yanı sıra yeterince D vitamini almak da kemik erimesinden korunmakta önemlidir. D vitamini kalsiyum emiliminde etkilidir.  Güneş ışığı, karaciğer, balık yağı, süt ve süt ürünleri D vitamini üretimini artırır.

 Tertipli egzersiz ile kemikleriniz güçlendirin

Kemiklere ağırlık veren ya da onlar üstünde yer çekim enerjisini artıran egzersizler (ağırlık egzersizleri) kemik hacminin korunmasına destek olabilir. Vücudunuzu yer çekiminin kuvvetine karşı hareket ettirdiğinizde ve kaslarınızı güçlendiren egzersizler yaptığınızda kemikler bu tip harekete daha güçlenerek tepki verirler. Kemiklerinizi güçlendiren ve kilonuzu sakınan egzersizler aerobik, dans, kayak, tenis ve yürümedir. Makul bir hedef haftada 3-4 kez 30 dakika egzersiz yapmaktır. Hepsini birden yapmak istemezseniz her seferinde 10-15 dakika egzersiz yapabilirsiniz. Osteoporoz ya da kırık öyküsü, kalp hastalığı, yüksek gerilim, nüzul, yüksek kolesterol ya da ailede kalp hastalığı hikayesi, egzersiz yaparken ya da yaptıktan sonrasında göğüste, uzunluğunda, omuzda ya da kolda ağrı ya da baskı hissi, egzersizden sonrasında sersemlik ya da şiddetli nefes darlığı, şeker hastalığı şeklinde sıhhat sorunlarınız var ise uygun egzersiz programı ile ilgili hekiminize danışabilirsiniz.

Sigaradan uzak durun

Sigara içenlerin kırık riski içmeyenlere nazaran daha fazladır.  Sigara içen hanımlarda menopoz daha erken adım atar ve sigara içmek hanımefendilerin östrojen seviyelerini düşürür. Bu iki unsur osteoporoz riskini artırır. Bunların yanı sıra sigara içmek östrojen tedavisinin yararlarını ortadan kaldırabilir.

Düşmelere karşı tedbir alın

Yaş ilerledikçe düşme ve kırık olasılığı artar.  Bu ihtimalin artma sebebi yaş ilerledikçe kolay hareket edebilme kabiliyetinin kaybı, görmenin azalması, hastalık ya da ilaçların niçin olduğu sersemlik olabilir. Sersemliğe niçin olabilecek herhangi bir ilaç alıyorsanız doktorunuza danışın. Evinizi daha güvenli bir yer haline getirmek için aşağıdaki önlemleri alabilirsiniz.

  • Koridorları, merdivenleri ve odaları iyi aydınlatın
  • Yatağınızın yanında bir el feneri bulundurun ve gece kalkarsanız kullanın
  • Durağan(durgun) olmayan halılar kullanmayın, eğer kullanmanız gerekirse de altının kaymamasına dikkat edin
  • Zeminde kaydırmayan cila kullanın
  • Elektrik kablolarını yoğun olarak kullanılan yerlerden uzak tutun
  • Küvetin yanına, wcye ve duşa tutamaklar yaptırın
  • Sık kullanılan malzemelerin kolaylıkla erişilebilir olmasına dikkat edin
  • Üst raflardaki malzemelere erişmek için sağlam bir merdiven kullanın
  • Topuklu ayakkabı seçmeyin
  • Görme problemlerine karşı göz sağlığı kontrollerini dikkatsizlik etmeyin

Hibya Haber Ajansı